आयुष्मान कार्डपासून वंचित आणि महागड्या उपचारांचा खर्च पेलू न शकणाऱ्या कुटुंबांना आरोग्य सुरक्षा देण्याचे उद्दिष्ट; २०२७ च्या सुरुवातीपासून उपक्रम राबविण्याचा प्रयत्न
(SDNA) विशेष वृत्त। आर्थिक अडचणींमुळे गंभीर आजारांवर योग्य उपचार घेता न येणे, ही आजही देशातील अनेक कुटुंबांसमोरील मोठी समस्या आहे. काही कुटुंबे सरकारी आरोग्य योजनांच्या कक्षेत येत नाहीत, तर काहींना खासगी आरोग्य विम्याचा हप्ता भरणेही परवडत नाही. अशा गरजू कुटुंबांना आरोग्य संरक्षण उपलब्ध करून देण्यासाठी निर्वाह फाउंडेशन सवलतीच्या दरात मेडिक्लेम आणि आरोग्य विमा मिळवून देण्याच्या दिशेने पुढाकार घेणार आहे. यासाठी सवलतीच्या प्रीमियमसह संभाव्य आर्थिक अनुदानाचे पर्यायही तपासले जाणार आहेत.
फाउंडेशनचे संस्थापक डॉ. विनायक अशोक लूनिया यांनी १८ ऑक्टोबर रोजी त्यांचे वडील स्वर्गीय अशोकजी लूनिया यांच्या जयंतीनिमित्त आयोजित ऑनलाइन बैठकीत ही माहिती दिली. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांची ओळख पटवून त्यांना उपलब्ध आरोग्य विमा पर्यायांशी जोडण्याचा संस्थेचा प्रयत्न असेल, असे त्यांनी स्पष्ट केले. केवळ पैशांच्या अभावामुळे कोणत्याही गरजू कुटुंबाला उपचारांपासून वंचित राहावे लागू नये, हा या उपक्रमामागील मुख्य उद्देश आहे.
उपचारांच्या खर्चामुळे आरोग्याशी तडजोड होऊ नये
डॉ. लूनिया यांनी सांगितले की, समाजातील अनेक दानशूर व्यक्ती आणि सामाजिक कार्यकर्ते गरजू रुग्णांना आर्थिक मदत करतात. अशा प्रकारची मदत मोलाची असली, तरी आजार उद्भवण्यापूर्वीच पात्र कुटुंबांना आरोग्य विम्याशी जोडण्याचे प्रयत्न करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
योग्य विमा संरक्षण उपलब्ध असल्यास आजारपणाच्या काळात कुटुंबावरील आर्थिक भार कमी करण्यास मदत होऊ शकते. यासाठी सामाजिक कार्यकर्ते, जागरूक नागरिक आणि सहकार्य करण्यास इच्छुक व्यक्तींनी एकत्र येऊन गरजू कुटुंबांची ओळख पटवावी. त्यानंतर विमा कंपन्या आणि संबंधित संस्थांशी संपर्क साधून सवलतीच्या प्रीमियमचे किंवा अनुदानाचे पर्याय शोधावेत, असे आवाहन त्यांनी केले.
२०२७ च्या सुरुवातीपासून अंमलबजावणीचा प्रयत्न
निर्वाह फाउंडेशनच्या ऑनलाइन बैठकीत या उपक्रमाला २०२७ च्या सुरुवातीच्या महिन्यांपासून संस्थात्मक स्वरूप देण्याचा प्रयत्न केला जाईल, अशी माहिती देण्यात आली.
प्रस्तावित उपक्रमांतर्गत देशभरातील गरजू कुटुंबांची ओळख पटविणे, त्यांची पात्रता तपासणे आणि उपलब्ध आरोग्य विमा योजनांची माहिती देणे यावर भर दिला जाणार आहे. जनसहभागाच्या माध्यमातून पात्र कुटुंबांना सवलतीच्या दरात विमा उपलब्ध करून देणे किंवा त्यांच्यासाठी आर्थिक अनुदानाची व्यवस्था शोधणे, हेही या प्रयत्नांचे महत्त्वाचे भाग असतील.
मात्र, प्रत्यक्ष विमा प्रीमियम, मिळणारी सवलत, अनुदानाची उपलब्धता आणि विमा संरक्षणाची व्याप्ती या बाबी संबंधित विमा कंपन्या, योजना आणि त्यांच्या अटींवर अवलंबून असतील. त्यामुळे प्रत्यक्ष लाभाची माहिती अंमलबजावणीच्या वेळी स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.
आरोग्य सुरक्षेसोबत सन्मानाने जगण्याची संधी
डॉ. लूनिया यांच्या मते, आर्थिक परिस्थिती कोणतीही असली, तरी प्रत्येक कुटुंबाला योग्य उपचार मिळविण्याची संधी असली पाहिजे. आरोग्य विम्याची योग्य माहिती, गरजेनुसार योजनेची निवड आणि वेळेवर नोंदणी यांमुळे आजारपणाच्या काळात निर्माण होणारे आर्थिक संकट कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
या उपक्रमाची परिणामकारक अंमलबजावणी करण्यासाठी गरजू कुटुंबांची अचूक निवड, मदतवाटपातील पारदर्शकता, विम्याच्या अटींची स्पष्ट माहिती आणि जनसहभागाचा योग्य उपयोग या बाबींना विशेष महत्त्व राहणार आहे.
आरोग्य संरक्षणाचा लाभ केवळ आर्थिकदृष्ट्या सक्षम कुटुंबांपुरता मर्यादित न राहता गरजू नागरिकांपर्यंतही पोहोचावा, हा निर्वाह फाउंडेशनचा प्रयत्न असल्याचे संस्थापकांनी स्पष्ट केले.
घोषणेपासून प्रत्यक्ष लाभापर्यंतचा प्रवास महत्त्वाचा
(SDNA) विश्लेषण: निर्वाह फाउंडेशनचा प्रस्तावित उपक्रम आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांसाठी आरोग्य विमा अधिक सुलभ करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण ठरू शकतो. मात्र, त्याचे यश प्रत्यक्ष अंमलबजावणी, उपलब्ध विमा पर्याय, पात्रतेचे निकष आणि मिळणाऱ्या सवलती किंवा अनुदानावर अवलंबून असेल. गरजू कुटुंबांना प्रत्यक्ष लाभ मिळण्यासाठी पारदर्शक प्रक्रिया आणि विश्वासार्ह सहकार्य व्यवस्था उभारणे ही पुढील महत्त्वाची पायरी ठरणार आहे.
— SDNA | सत्याच्या शोधातील राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय डिजिटल वृत्तजाळे
