उन्हाळ्यातील पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी भीमा नदीवर बॅरेजचा मार्ग मोकळा; चार बंधाऱ्यांच्या सर्वेक्षणासाठी ७२ लाख मंजूर
पावसाळ्यात पूर,उन्हाळ्यात पाण्याची वणवण,भीमा नदीवरील चार बंधाऱ्यांसाठी ७२ लाख मंजूर; शेतकऱ्यांना काय फायदा होणार ?
पंढरपूर-मंगळवेढा मतदारसंघातील भीमा नदीवरील मुंढेवाडी, बठाण, माचणूर आणि अरळी येथील को.प. बंधाऱ्यांचे बॅरेजमध्ये रूपांतर करण्यासाठी सर्वेक्षण व अन्वेषणाकरिता ७२ लाख रुपये मंजूर. आमदार समाधान आवताडे यांचा पुढाकार
पंढरपूर-मंगळवेढा | ज्ञानप्रवाह न्यूज नेटवर्क : पावसाळ्यात दुथडी भरून वाहणारी भीमा नदी उन्हाळ्यात कोरडी पडते आणि पाण्याच्या प्रतीक्षेत नदीकाठच्या शेतकऱ्यांना संकटाचा सामना करावा लागतो. हे चित्र बदलण्यासाठी भीमा नदी वरील को.प.बंधाऱ्यांचे बॅरेजमध्ये रूपांतर करण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल पडले आहे.पंढरपूर- मंगळवेढा विधानसभा मतदारसंघा तील चार बंधाऱ्यांच्या सर्वेक्षण व अन्वेषणासाठी एकूण ७२ लाख रुपयांच्या निधीला मंजुरी मिळाली आहे. आमदार समाधान आवताडे यांनी ही माहिती दिली.
महाराष्ट्र कृष्णा खोरे विकास महामंडळाकडून भीमा,माण,सीना आणि बोरी नद्यांवरील को.प. बंधाऱ्यांचे बॅरेजमध्ये रूपांतर करण्यासाठी प्राथमिक सर्वेक्षण व अन्वेषणाच्या कामांना सन २०२६ -२७ मधील सर्वेक्षणाच्या ठोक तरतुदीतून मान्यता देण्यात आली आहे. यामध्ये पंढरपूर-मंगळवेढा मतदारसंघातील भीमा नदीवरील चार बंधाऱ्यांचा समावेश आहे.
चार बंधाऱ्यांसाठी प्रत्येकी १८ लाख रुपये
भीमा नदीवरील खालील चार बंधाऱ्यांच्या सर्वेक्षणासाठी प्रत्येकी १८ लाख रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.
- मुंढेवाडी बंधारा: १८ लाख रुपये
- बठाण बंधारा: १८ लाख रुपये
- माचणूर बंधारा: १८ लाख रुपये
- अरळी बंधारा: १८ लाख रुपये
या चारही बंधाऱ्यांसाठी मिळून ७२ लाख रुपये मंजूर झाले आहेत. या सर्वेक्षणातून बंधाऱ्यांचे बॅरेजमध्ये रूपांतर करण्याच्या पुढील प्रक्रियेला दिशा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
पावसाळ्यात पूर,उन्हाळ्यात पाण्याचा दुष्काळ
या निर्णयामागील गरज स्पष्ट करताना आमदार समाधान आवताडे म्हणाले की, दरवर्षी पावसाळ्यात नद्यांना मोठ्या प्रमाणात पाणी येते. त्यामुळे नदीकाठच्या शेतकऱ्यांना पुराचा फटका बसतो.मात्र ऐन उन्हाळ्यात शेतीला पाण्याची गरज असताना नदीपात्रात वाळवंटासारखी परिस्थिती निर्माण होते. पावसाळ्यात वाहून जाणारे पाणी योग्य ठिकाणी अडवून साठवता आले तर त्याचा उपयोग उन्हाळ्यात शेतीसाठी करता येईल.यासाठी नदीवरील विद्यमान कोल्हापूरी पध्दतीच्या बंधाऱ्यांचे बॅरेजमध्ये रूपांतर करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
बॅरेजमुळे शेतीला काय फायदा होऊ शकतो?
नदीपात्रात विविध ठिकाणी बॅरेज उभारल्यास उपलब्ध पाणी अडवून साठवण्यास मदत होऊ शकते. परिणामी नदीकाठच्या शेतीला सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध होण्याची शक्यता वाढेल. भूजल पुनर्भरणालाही काही भागांत मदत होऊ शकते.मात्र प्रत्यक्ष पाणीसाठा किती होईल, किती क्षेत्राला सिंचनाचा लाभ मिळेल आणि प्रकल्पाची अंमलबजावणी कधी होईल, हे सर्वेक्षण,तांत्रिक अहवाल, आवश्यक मंजुरी आणि निधी उपलब्धतेनंतर स्पष्ट होईल.
माण नदीवरील आठ बंधाऱ्यांचाही प्रस्ताव
भीमा नदीवरील चार बंधाऱ्यां बरोबरच माण नदीवरील बंधाऱ्यांचेही बॅरेजमध्ये रूपांतर करण्यासाठी आमदार आवताडे यांचा पाठपुरावा सुरू आहे.पंढरपूर मतदारसंघातील माण नदीवरील खालील आठ बंधाऱ्यांसाठी शासनाकडे प्रस्ताव सादर करण्यात आल्याची माहिती त्यांनी दिली.
१. शेटफळ
२. गुंजेगाव
३. मारापूर
४. घरनिकी
५. मल्लेवाडी
६. धर्मगाव
७. मुढवी
८. सरकोली
या आठ बंधाऱ्यांच्या प्रस्तावांनाही मंजुरी मिळावी, यासाठी प्रयत्न सुरू असल्याचे आमदार आवताडे यांनी सांगितले.
आता सर्वेक्षणानंतरच्या निर्णयाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष
भीमा नदीवरील चार बंधाऱ्यांच्या सर्वेक्षणासाठी निधी मंजूर होणे हा जलसंधारणाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा टप्पा आहे. मात्र, शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष लाभ मिळण्यासाठी सर्वेक्षण पूर्ण होणे, तांत्रिक व्यवहार्यता निश्चित होणे, पुढील प्रशासकीय व आर्थिक मंजुरी मिळणे आणि प्रत्यक्ष काम सुरू होणे आवश्यक आहे.
पंढरपूर-मंगळवेढा परिसरातील शेतीला शाश्वत पाण्याचा आधार मिळावा, ही नदीकाठच्या शेतकऱ्यांची अपेक्षा आहे. त्यामुळे मंजूर सर्वेक्षणाचे काम वेळेत पूर्ण होऊन बॅरेज प्रकल्प प्रत्यक्षात कधी उतरतात, याकडे आता शेतकरी आणि स्थानिक नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
