भिमाशंकरपासून नाशिकपर्यंत वृक्षतोडीवरून संताप; पुणे– नाशिक सरळ रेल्वेमार्गाच्या अडथळ्यांवर तांबे यांचा सवाल
भिमाशंकर आणि नाशिकमधील वृक्षतोडीवरून आमदार सत्यजीत तांबे आक्रमक. चार छत्र्यांसाठी पुणे–नाशिक सरळ रेल्वेमार्ग अडत असल्याच्या मुद्द्यावरून विकासाच्या प्राधान्यक्रमांवर सवाल.
नाशिक | ज्ञानप्रवाह न्यूज नेटवर्क : विकासाच्या नावाखाली निसर्गाची कत्तल सुरू असताना, दुसरीकडे अवघ्या चार छत्र्यांच्या मुद्द्यावरून पुणे–नाशिक सरळ रेल्वेमार्गा सारखा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प अडवला जात असेल, तर हा विकासाचा नेमका कोणता न्याय? असा संतप्त सवाल आमदार सत्यजीत तांबे यांनी उपस्थित केला आहे.भिमाशंकरपासून नाशिक पर्यंत सुरू असलेल्या वृक्षतोडीच्या मुद्द्यावरून त्यांनी पर्यावरण संरक्षण आणि विकासाच्या प्राधान्यक्रमां बाबत प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
भिमाशंकरसारख्या पवित्र आणि निसर्गसमृद्ध परिसरात विविध प्रकल्पांसाठी झाडांची कत्तल केली जात असल्याचा मुद्दा त्यांनी मांडला. तसेच नाशिकमध्ये कुंभमेळ्याच्या तयारीसाठी सुरू असलेल्या कामांमुळे वृक्षतोडीचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. एकीकडे माणसाच्या जगण्याचा आधार असलेल्या निसर्गावर घाव घातले जात असताना, दुसरीकडे मानवनिर्मित वास्तूंना धक्का लागण्याची शक्यता निर्माण झाली की विकासकामांना अडथळे येतात, ही भूमिका दुटप्पी असल्याचा आक्षेप तांबे यांनी व्यक्त केला.
निसर्गाच्या रक्षणापेक्षा मानवनिर्मित रचनांना प्राधान्य का?
विकासाच्या नावाखाली झाडे तोडली जात असताना पर्यावरणाच्या हानीकडे दुर्लक्ष केले जाते; मात्र एखाद्या मानवनिर्मित रचनेचा प्रश्न निर्माण झाला की प्रकल्पाच्या मार्गात अडथळे उभे राहतात, अशी टीका या मुद्द्याच्या केंद्रस्थानी आहे. विकासकामे करताना पर्यावरणाचे संरक्षण, स्थानिकांच्या भावना आणि सार्वजनिक हित यांचा समतोल राखणे आवश्यक आहे. मात्र, या बाबींचा विचार समान निकषांवर होत नसेल, तर विकासाच्या धोरणांवर प्रश्न उपस्थित होणे स्वाभाविक आहे.
पुणे–नाशिक रेल्वेमार्गाचे महत्त्व काय ?
पुणे–नाशिक सरळ रेल्वेमार्ग हा केवळ दोन महत्त्वाच्या शहरांना जोडणारा प्रकल्प नाही. उत्तर महाराष्ट्राच्या दळणवळण व्यवस्थेला बळकटी देणे, उद्योग-व्यापाराला चालना देणे, प्रवासाचा वेळ कमी करण्याची संधी निर्माण करणे आणि रोजगाराच्या नव्या संधींना गती देणे, अशा दृष्टीने या मार्गाकडे पाहिले जाते.
अशा महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पाबाबत निर्णय घेताना प्रत्येक अडथळ्याचा वस्तुनिष्ठ विचार होणे गरजेचे आहे.पर्यावरणाचे नुकसान टाळणे आणि आवश्यक विकासकामे मार्गी लावणे, या दोन्ही गोष्टी परस्परविरोधी न मानता त्यांच्यात समतोल साधण्याची गरज आहे.
विकास हवा; पण निसर्गाचा बळी देऊन नव्हे
झाडे ही केवळ पर्यावरणाचा भाग नसून मानवी जीवन, जैवविविधता आणि भविष्यातील पिढ्यांच्या अस्तित्वाशी जोडलेली संपत्ती आहे. त्यामुळे कोणत्याही प्रकल्पासाठी वृक्षतोड अपरिहार्य असल्याचा दावा केला जात असेल, तर पर्यायी मार्ग, वृक्षसंवर्धन आणि पर्यावरणीय परिणामांचा गांभीर्याने विचार झाला पाहिजे.त्याचवेळी सार्वजनिक हिताच्या प्रकल्पांमधील अडथळ्यां बाबतही पारदर्शक आणि व्यवहार्य निर्णय अपेक्षित आहेत.
झाडे तोडताना विकास आठवतो आणि रेल्वेच्या मार्गात चार छत्र्या आल्या की अडथळे आठवतात; मग सामान्य माणसाच्या विकासाला प्राधान्य कधी मिळणार? हा सवाल या संपूर्ण चर्चेचा गाभा आहे.
विकासाचा खरा अर्थ केवळ मोठे प्रकल्प उभारणे नसून पर्यावरणाचे रक्षण करत नागरिकांचे जीवन अधिक सुलभ करणे हा आहे. त्यामुळे पुणे–नाशिक रेल्वेमार्गासह विविध विकासकामांबाबत निर्णय घेताना निसर्गसंवर्धन, सार्वजनिक हित आणि विकासाची गरज यांना समान महत्त्व देण्याची आवश्यकता पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे.
